جدیدا در کلاسی به عنوان مهمان حضور داشتم که در رابطه با آموزش خیاطی بود، در طول کلاس زمانیکه به هنرجوها نگاه میکردن موردی بین آنها مشهود بود که به نظرم آمد جای صحبت مفصلی در ارتباط با این موضوع وجود دارد. هنرجو ها اکثرا بی حوصله بودند و توانایی به خاطر سپردن چیزی که یاد میگرفتند کمتر از حد انتظاری بود که معمولا سر این کلاس ها وجود دارد، البته بعد از صحبت با مدرس متوجه شدم که حتی نسبت به خودشان در چند ماه گذشته کمتر شده است. این موضوع را با خود هنر جویی که مد نظرم بود مطرح کردم و متوجه شدم که جدیدا مدام زمان خودش را در شبکه های مجازی و اخبار روزانه میگذارد، جدای از اینکه این مورد در شرایط عادی و کم خبر آسیب های خود را دارد در زمانی که خبرها، زیاد و پرتنش می شوند آسیب بیشتری به جا میگذارند.
در شرایط غیرعادی زمانی که شما به آموزش اختصاص میدهید بسیار ناب است، همینطور توجه و توان ذهنی شما همچنان نیازمند تلاش بیشتری برای کارآمد بودن است. بسیاری از افراد در این موقعیت فکر میکنند مشکل از اراده یا استعدادشان است. اما واقعیت این است که استرس میتواند روی توان یادگیری مغز اثر بگذارد. وقتی ذهن تحت فشار باشد، یادگیری سختتر میشود.
استرس واکنش طبیعی بدن به فشار و نگرانی است. وقتی بدن استرس را تجربه میکند، هورمونهایی مثل کورتیزول ترشح میشوند. این حالت برای شرایط خطر کوتاهمدت مفید است، چون بدن را برای واکنش سریع آماده میکند.
اما اگر استرس مدت طولانی ادامه داشته باشد، روی عملکرد مغز اثر میگذارد. در این حالت سه اتفاق مهم میافتد:
- تمرکز سختتر میشود
- نگه داشتن اطلاعات در ذهن سختتر میشود
- ذهن زودتر خسته میشود
به همین دلیل ممکن است فرد زمان زیادی برای یادگیری بگذارد، اما نتیجه آن کمتر از انتظار باشد. این مسئله لزوماً به معنی کمهوشی یا تنبلی نیست؛ گاهی فقط ذهن تحت فشار است.
اگر این موضوع را ندانیم، ممکن است به نتیجه اشتباهی برسیم. بسیاری از مهارتآموزان وقتی پیشرفتشان کند میشود، فکر میکنند «من برای این مهارت ساخته نشدهام».
در حالی که مشکل اصلی ممکن است شرایط ذهنی در زمان یادگیری باشد. وقتی ذهن آرامتر باشد، همان فرد میتواند مطالب را سریعتر بفهمد و بهتر به خاطر بسپارد.
به همین دلیل، مدیریت استرس فقط برای آرامش نیست؛ برای بهتر یاد گرفتن هم ضروری است.
خوشبختانه برای بهتر شدن شرایط لازم نیست کارهای پیچیدهای انجام دهیم. چند تغییر کوچک میتواند کمک بزرگی به تمرکز و یادگیری کند.
اولین کار ساده، خالی کردن ذهن قبل از شروع یادگیری است.
قبل از شروع درس یا تمرین، چند دقیقه وقت بگذارید و هر چیزی که ذهنتان را مشغول کرده روی کاغذ بنویسید. نگرانیها، کارهای عقبافتاده یا هر فکری که مدام در ذهن میچرخد. این کار کمک میکند ذهن سبکتر شود و تمرکز بیشتر شود.
دومین کار مفید، کوتاهتر کردن زمان یادگیری است.
وقتی ذهن تحت فشار است، تمرکز طولانی سخت میشود. به جای یک جلسه طولانی، یادگیری را به بخشهای کوتاهتر تقسیم کنید. مثلاً ۲۰ تا ۳۰ دقیقه یادگیری و بعد چند دقیقه استراحت. این روش باعث میشود ذهن کمتر خسته شود و مطالب بهتر در حافظه بمانند.
سومین کار، آرام کردن بدن قبل از یادگیری است.
بدن و ذهن به هم مرتبط هستند. وقتی بدن آرامتر باشد، ذهن هم بهتر تمرکز میکند. قبل از شروع یادگیری، حدود دو دقیقه نفس عمیق بکشید. چهار ثانیه نفس بگیرید و شش ثانیه آرام بیرون بدهید. همین تمرین کوتاه میتواند تنش بدن را کمتر کند.
یک نکته ساده دیگر هم مهم است: بهتر است بلافاصله بعد از دیدن اخبار زیاد یا گشتن طولانی در شبکههای اجتماعی شروع به یادگیری نکنید. کمی فاصله ایجاد کنید تا ذهن آرامتر شود.
امروز بسیاری از افراد در شرایطی زندگی میکنند که فشار و نگرانی بخشی از روزمره شده است. طبیعی است که در چنین شرایطی یادگیری گاهی سختتر شود.
اما این به معنی ناتوانی در یادگیری نیست. گاهی فقط لازم است چند تغییر کوچک در روش یادگیری ایجاد کنیم.
نوشتن نگرانیها قبل از شروع، کوتاهتر کردن زمان مطالعه و چند دقیقه نفس عمیق میتواند کمک کند ذهن آرامتر شود و یادگیری بهتر پیش برود.
مسیر مهارتآموزی همیشه سریع و آسان نیست. اما وقتی شرایط ذهنی کمی بهتر شود، یادگیری هم دوباره سادهتر و مؤثرتر خواهد شد.
و در انتها برای شمایی که زمانتون رو به آموزش اختصاص میدهید و تلاش میکنید دنیایی پربار تر بسازید احترام بسیار زیادی قائل هستم و امیدوارم که بتوانیم با هم دنیایی زیباتر از آنچه به ما رسیده به جا بگذاریم